# Nafaka: tedbir, yoksulluk, iştirak ve yardım nafakası

Türk Medeni Kanunu dört tür nafaka düzenler: boşanma davası sürerken bağlanan tedbir nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe bağlanan yoksulluk nafakası, velayet kendisine verilmeyen ananın ya da babanın çocuk için ödediği iştirak nafakası ve yoksulluğa düşecek yakın akrabaya ödenen yardım nafakası. Miktar, tarafların sosyal ve ekonomik durumuna göre hâkim tarafından belirlenir.

Güncelleme: 19 Ekim 2026

## Nafaka türleri

| Tür | Ne zaman, kime | Dayanak |
| --- | --- | --- |
| Tedbir nafakası | Boşanma ya da ayrılık davası sürerken eşe ve çocuklara; evlilik devam ederken ayrı yaşamada da | TMK m. 169, 197 |
| Yoksulluk nafakası | Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek, kusuru daha ağır olmayan eşe | TMK m. 175 |
| İştirak nafakası | Velayet kendisine verilmeyen ana ya da babanın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılması | TMK m. 182 |
| Yardım nafakası | Yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek altsoy, üstsoy ve kardeşlere | TMK m. 364 |

## Yoksulluk nafakası

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m. 175). Kanunda bir süre sınırı yoktur. Nafaka toptan ya da irat biçiminde ödenebilir.

## Nafakanın artırılması, azaltılması ve kalkması

- Tarafların malî durumları değişirse ya da hakkaniyet gerektirirse irat biçimindeki nafaka artırılabilir ya da azaltılabilir (TMK m. 176/4).
- İştirak nafakasında hâkim, istem üzerine gelecek yıllarda nafakanın ne miktarda ödeneceğini tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre karara bağlayabilir (TMK m. 182).
- İrat biçimindeki nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar.
- Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m. 176/3).
- İştirak nafakası kural olarak çocuk ergin oluncaya kadar sürer; eğitimi devam eden çocuğa ana ve baba, öğrenimi bitinceye kadar bakmakla yükümlüdür (TMK m. 328).

## Mahkeme, harç ve icra

Nafaka davaları aile mahkemesinde görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Nafaka davasında harç bir yıllık nafaka tutarı üzerinden hesaplanır; [dava harcı hesaplama aracında](https://vesika.ai/araclar/dava-harci-hesaplama) "Nafaka davası" seçeneğiyle hesaplayabilirsiniz.

Nafaka ilamı ilamlı icra yoluyla takip edilir. Nafaka borcunu ödemeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılır; borç ödenirse hapis kalkar (İİK m. 344). Boşanmanın kendisi için [boşanma davası rehberine](https://vesika.ai/rehber/bosanma-davasi-rehberi) bakın.

## Vesika ile

Nafakanın miktarına, artırılmasına ve kaldırılmasına ilişkin kararları Vesika'da olayınızın anlatımıyla anlamına göre arayabilir, nafaka artırım ya da kaldırma dava dilekçesini emsallerle hazırlatabilirsiniz. Yanıtlardaki her karar atfı veritabanındaki kayıtla eşleştirilir.

## Sık sorulan sorular

### Yoksulluk nafakası ne kadar süre ödenir?

Kanunda süre sınırı yoktur; süresiz bağlanır. Alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar, kanundaki diğer hâllerde mahkeme kararıyla kaldırılır.

### İştirak nafakası ne zamana kadar ödenir?

Kural olarak çocuk ergin oluncaya kadar. Eğitimi devam eden çocuğa ana ve baba öğrenimi bitinceye kadar bakmakla yükümlüdür.

### Nafaka artırım davası ne zaman açılır?

Tarafların malî durumları değiştiğinde ya da hakkaniyet gerektirdiğinde (TMK m. 176/4). İştirak nafakasında hâkim, gelecek yıllarda nafakanın ne miktarda ödeneceğini baştan da belirleyebilir (TMK m. 182).

### Nafaka ödenmezse ne olur?

Nafaka ilamlı icra yoluyla takip edilir; ödemeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılır ve borç ödenince hapis kalkar (İİK m. 344).

### Nafaka davası hangi mahkemede açılır?

Aile mahkemesinde; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

Bu rehber genel bilgi amaçlıdır ve hukuki görüş değildir; somut uyuşmazlıkta güncel mevzuatı ve içtihadı kontrol edin.

## İlgili hesaplama araçları

- [Dava harcı hesaplama](https://vesika.ai/araclar/dava-harci-hesaplama)

## İlgili kurumlar

- [İlk Derece Mahkeme Kararları](https://vesika.ai/ilk-derece-mahkeme-kararlari)
- [Bölge Adliye Mahkemesi Kararları](https://vesika.ai/bolge-adliye-mahkemesi-kararlari)
- [Yargıtay Karar Arama](https://vesika.ai/yargitay-karar-arama)

## Diğer rehberler

- [Yapay zeka ile içtihat araştırması nasıl yapılır?](https://vesika.ai/rehber/yapay-zeka-ile-ictihat-arastirmasi)
- [Hukuk yapay zekası nasıl seçilir? Avukatlar için rehber](https://vesika.ai/rehber/hukuk-yapay-zekasi-nasil-secilir)
- [Atıf denetimi nedir? Yapay zekanın uydurduğu kararlardan korunmak](https://vesika.ai/rehber/atif-denetimi-nedir)
- [Kurum içi hukuk yapay zekası: KVKK ve gizlilik](https://vesika.ai/rehber/kvkk-ve-hukuk-yapay-zekasi)
- [Yargı harçları ve dava açma masrafları](https://vesika.ai/rehber/yargi-harclari-rehberi)
- [Kıdem tazminatı kimlere ödenir? Şartlar, tavan ve örnek hesap](https://vesika.ai/rehber/kidem-tazminati-rehberi)
- [Boşanma davası nasıl açılır? Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma](https://vesika.ai/rehber/bosanma-davasi-rehberi)
- [İşe iade davası: şartlar, süreler ve tazminat](https://vesika.ai/rehber/ise-iade-davasi-rehberi)
- [Kira tespit davası: ne zaman ve nasıl açılır?](https://vesika.ai/rehber/kira-tespit-davasi-rehberi)
- [Tahliye davası: kiracı hangi hâllerde çıkarılır?](https://vesika.ai/rehber/tahliye-davasi-rehberi)
- [Zamanaşımı süreleri: alacak, tazminat, işçilik, çek ve ceza](https://vesika.ai/rehber/zamanasimi-sureleri-rehberi)
- [İtirazın iptali davası: süre, şartlar ve icra inkâr tazminatı](https://vesika.ai/rehber/itirazin-iptali-davasi-rehberi)
- [Mirasın reddi: süre, nasıl yapılır ve sonuçları](https://vesika.ai/rehber/mirasin-reddi-rehberi)
- [İhtarname nasıl yazılır? Ne zaman gerekir, neler içerir](https://vesika.ai/rehber/ihtarname-rehberi)

---

Kaynak: https://vesika.ai/rehber/nafaka-rehberi