Nafaka Türleri: Tedbir, Yoksulluk, İştirak

Nafaka türleri

Tür	Ne zaman, kime	Dayanak
Tedbir nafakası	Boşanma ya da ayrılık davası sürerken eşe ve çocuklara; evlilik devam ederken ayrı yaşamada da	TMK m. 169, 197
Yoksulluk nafakası	Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek, kusuru daha ağır olmayan eşe	TMK m. 175
İştirak nafakası	Velayet kendisine verilmeyen ana ya da babanın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılması	TMK m. 182
Yardım nafakası	Yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek altsoy, üstsoy ve kardeşlere	TMK m. 364

Yoksulluk nafakası

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m. 175). Kanunda bir süre sınırı yoktur. Nafaka toptan ya da irat biçiminde ödenebilir.

Nafakanın artırılması, azaltılması ve kalkması

Tarafların malî durumları değişirse ya da hakkaniyet gerektirirse irat biçimindeki nafaka artırılabilir ya da azaltılabilir (TMK m. 176/4).
İştirak nafakasında hâkim, istem üzerine gelecek yıllarda nafakanın ne miktarda ödeneceğini tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre karara bağlayabilir (TMK m. 182).
İrat biçimindeki nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar.
Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m. 176/3).
İştirak nafakası kural olarak çocuk ergin oluncaya kadar sürer; eğitimi devam eden çocuğa ana ve baba, öğrenimi bitinceye kadar bakmakla yükümlüdür (TMK m. 328).

Mahkeme, harç ve icra

Nafaka davaları aile mahkemesinde görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Nafaka davasında harç bir yıllık nafaka tutarı üzerinden hesaplanır; dava harcı hesaplama aracında "Nafaka davası" seçeneğiyle hesaplayabilirsiniz.

Nafaka ilamı ilamlı icra yoluyla takip edilir. Nafaka borcunu ödemeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılır; borç ödenirse hapis kalkar (İİK m. 344). Boşanmanın kendisi için boşanma davası rehberine bakın.

Vesika ile

Nafakanın miktarına, artırılmasına ve kaldırılmasına ilişkin kararları Vesika'da olayınızın anlatımıyla anlamına göre arayabilir, nafaka artırım ya da kaldırma dava dilekçesini emsallerle hazırlatabilirsiniz. Yanıtlardaki her karar atfı veritabanındaki kayıtla eşleştirilir.

Sık sorulan sorular

Yoksulluk nafakası ne kadar süre ödenir?

Kanunda süre sınırı yoktur; süresiz bağlanır. Alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar, kanundaki diğer hâllerde mahkeme kararıyla kaldırılır.

İştirak nafakası ne zamana kadar ödenir?

Kural olarak çocuk ergin oluncaya kadar. Eğitimi devam eden çocuğa ana ve baba öğrenimi bitinceye kadar bakmakla yükümlüdür.

Nafaka artırım davası ne zaman açılır?

Tarafların malî durumları değiştiğinde ya da hakkaniyet gerektirdiğinde (TMK m. 176/4). İştirak nafakasında hâkim, gelecek yıllarda nafakanın ne miktarda ödeneceğini baştan da belirleyebilir (TMK m. 182).

Nafaka ödenmezse ne olur?

Nafaka ilamlı icra yoluyla takip edilir; ödemeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılır ve borç ödenince hapis kalkar (İİK m. 344).

Nafaka davası hangi mahkemede açılır?

Aile mahkemesinde; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

Bu rehber genel bilgi amaçlıdır ve hukuki görüş değildir; somut uyuşmazlıkta güncel mevzuatı ve içtihadı kontrol edin.

İlgili hesaplama araçları

Dava harcı hesaplama

Nafaka: tedbir, yoksulluk, iştirak ve yardım nafakası